|
Nu is de nacht alleen een waas van dauw
dat strelend op de warme weiden daalt
en vóór ’t opaal vervloeit in donkerblauw
teerrood alree de morgenschemer straalt,
het zijn de lichte nachten van Sint Jan.
’t Is hoogfeest van het blije zomertij,
reeds juicht de merel al de vreugde ervan,
de zomerdromen ruisen ons voorbij…
Het zijn de lichte nachten van Sint Jan.
Albertine Steenhoff-Smulders
Met onze bloemlezing van boerenpoëzie zijn we deze keer misschien wat voorbarig, maar in de drie weken die ons nog scheiden van de midzomernachtsdroom, leven we er toch al naartoe.
Zou de zomer nu echt doorgebroken zijn?
De velden weerspiegelen nu hoe de wintergranen de voorbije maanden hebben doorleefd. Een strengere winter dan we gewend zijn heeft gelukkig weinig sporen nagelaten. Dat is anders voor het voorjaar. De wintergerst is er wel goed doorheen gekomen, maar door de koude voorjaarsnachten zal er weinig tarwestro zijn. Groeizaam zomerweer kan in deze tijd nog veel goedmaken wat het graan betreft, maar het stro zal bij de oogst zijn wat het nu is, en dat zal zich laten voelen in de veehouderij…
Dit eenvoudige voorbeeld uit het “praktijkveld” laat één van de vele uitdagingen zien waar de opleiding van nieuwe boeren voorstaat. Natuurlijk is er heel wat kennis over te dragen, en spring je met die opgedane kennis over bemesting, bodembewerking en zaaizaadhoeveelheden al een heel eind. Maar er is ook al het andere, niet in het minst een cyclisch tijdsbesef, en het inzicht in de samenhang dat boeren van oudsher zo eigen is. Het “zien” dat zoveel dingen doorwerken tot in verre uithoeken van het bedrijfsorganisme.
Wanneer binnenkort opnieuw een groep Landwijzer-studenten de opleiding afrondt, kunnen we hen alleen nog toewensen dat ze vooral dit vermogen verder ontwikkelen en verfijnen. Dat hen in steeds nieuwe ervaringen telkens weer “een licht opgaat”.
En niet toevallig is dat ook sinds mensenheugnis de boodschap van het midzomerfeest:
“Ontvang het licht!”
Koen Dhoore
Werken met trekpaarden
Den Blinker, voorjaar 2010, trekpaardencursus met Hans Renders en zijn Vlaamse trekpaarden. Vijf dagen. “Voor een volledige basis”, zo luidt de aankondiging. Het programma ziet er veelbelovend uit. Gedurfd, om zulke hoge verwachtingen te scheppen. Maar algauw blijkt dat zelfs hoge verwachtingen (schijnbaar) moeiteloos worden ingelost.
Na een beknopte voorstelling van onszelf aan elkander en van het bedrijf aan ons, wordt de ‘les’ aangevat. Over paardenrassen en tuigtypen. Van meet af aan weet Hans te boeien. We krijgen veel informatie, kort en bondig geserveerd. Verfijnd met een vleugje humor hier en daar. Tijd om er een paard bij te halen. De eerste fase van deze onderneming houdt niets in. Het vredevolle tafereel van een zevental nietsvermoedend grazende trekpaarden (die ons overigens meteen in de mot hebben) gadeslaan, en onderwijl begrijpend luisteren naar de aangeboden informatie hieromtrent. Pas wanneer even later een uit de kluiten gewassen ruin in m’n papieren zit te snuffelen, een andere flauwe plezante aan m’n mouw begint te zabberen, en ook de rest van de bende geïnteresseerd nadert – het moment waarop ik doorgaans de benen zou nemen – is de cursus echt begonnen.
Uiteraard zal ik dat nooit toegeven, maar die eerste nabijheid van zo’n grote beesten miste z’n intimiderende uitwerking niet. Je klampt je vast aan het prille vertouwen in Hans, (die wel zal weten wat hij doet zeker…), gaat met geweld ongerustheid onderdrukken, en probeert daarnaast nog wat mee te pikken van de uitleg…
Easter, de kleinste (hoe relatief) en makste (al een geluk) van de hoop mag (moet) mee met ons naar de stal. Als ze van kop (hoofd) tot teen (… zo zeggen ze dat nu eenmaal) betast en becommentarieerd is, wordt ze opgetuigd. Ondanks de grote ijver waarmee menigeen aan de slag gaat, (een knoop leggen volgens het principe dat zij zich vast trekt en wij haar los, riempjes aansnoeren, leidsels lussen, enz.), duurt het wat langer dan gewoonlijk tegen dat alles op de juiste plaats zit en goed ‘afgesteld’ is. Maar ze ondergaat het met zekere gelatenheid, die z’n uiting vindt in een diepe zucht en een frisse wind af en toe. Nog vóór de middag zijn de eerste stroken geëgd. Daar was best wat overtuigingskracht (van ons t.o.v. Easter) voor nodig. Al laat zij zich (in vergelijking met) vrij gemakkelijk bevelen door Jan en alleman. Je moet het midden zien te vinden tussen voldoende autoriteit en toch ook weer niet te dominant zijn. Anders wordt er niet vertrokken. En zij kan wachten… Behalve richting stal, daar gelden dan weer andere wetten. Eén moment van onoplettendheid is voor haar voldoende om er van onder te muizen. Mak of niet.
’t Is allemaal heel subtiel. Het zit in je houding, je stem, de manier waarop je de leidsels hanteert, en vooral de samenhang, of gebrek aan samenhang, daartussen. Een paard is een spiegel, het laat je de dingen zien zoals ze zijn. Zonder doekjes.
Als de innerlijke mens weer versterkt is door het middagmaal, storten we ons volledig op de praktijk. Om de beurt aan de leidsels, nu eens een eg, dan weer een balk mee slepend.
De tijd vliegt voorbij. Terug aan de stal worden Easter’s voeten afgespoten, (belangrijk voor de doorbloeding), en alle plaatsen waar het tuig op rustte en er zweet zit, worden gespoeld, omdat ze dan beter opdroogt, (zout houdt water vast).
Ze wordt afgetuigd, afgeschraapt, hoeven leeggepeuterd, en mag dan na een bemoedigend “goed gedaan”-kont-klopje haar box in, waar ze een dot hooi en water krijgt.
Dag twee. Podologie voor beginners. Over voetverzorging en hoefbeslag. We bestuderen de anatomie van paardenvoeten en krijgen te horen welke complicaties zich kunnen voordoen. Nogal wat, zo blijkt. Een paard heeft gevoelige… voeten.
Hans haalt er zijn archeologische schat aan hoefijzers bij. Als didactisch materiaal kan dat al tellen. Maar niets kan er tippen aan de didactische waarde van een trekpaard, dus gaan we Easter strikken. Die voelt de bui al hangen en maakt zich uit de voeten. Geen ontkomen aan. Ze wordt in de hoefstal geparkeerd ter demonstratie. Met haar: weinig gevaar. Toch moet alles in de juiste volgorde gebeuren want het zal lang niet altijd zo vlotjes verlopen.
Dan is het Felix (de ruin) zijn toer. We hebben hem nodig voor het dubbelspan. Het mag dan wel een man (geweest) zijn, hij blijkt erg gevoelig. Bovendien maakt het publiekelijk te kijk gesteld worden hem zenuwachtig. Hij draait voortdurend met zijn hoofd om toch maar niets te missen.
Aanpassen van de kruisleidsels brengt menig hersenstel in moeilijkheden. De basisprincipes zijn nochtans eenvoudig. Gewoon euhm… Nu ja, wat je kan regelen is de afstand tussen de paarden en hun positie t.o.v. elkaar. Dat kan helpen om bijvoorbeeld een hevig en een mak paard op dezelfde hoogte te houden.
Een dubbelspan leiden lijkt niet moeilijker dan een enkelspan, of betreft het hier enkel toeval ? Er is meestal wel één van de twee die luistert, en de ander volgt, hopelijk. We – of liever : zij - trekken weer van alles en nog wat, en we ronden de dag af met nazorg. Felix is kletsnat. Enkel en alleen van zich op te fokken… mannen he.
In de omgang met Easter begint een zekere souplesse te komen. Dat maatje groter van Felix is nog wennen.
De volgende week is er één van wachten op vrijdag. Eens vrijdag aanbreekt is het een kwestie van niet al te boergondisch te ontbijten want het gaat onder andere over parasieten, en er zijn sappige foto’s bij. Bij deze hebben we nog een teer punt vast. Ontwormen is de boodschap. Dat doen we de volgende morgen vóór ze hun stal mogen verlaten.
’s Namiddags kuieren we door het machinepark. Indrukwekkende verzameling. Boeiend ook, al die dingen. Een boer moet knutselaar zijn en graag aan zijn gerief prutsen. Goed afgesteld materiaal kan een wereld van verschil maken. Waaghalzen als we zijn begeven we ons even later met een kleine cultivator tussen gewassen waarvan het de bedoeling is dat ze blijven staan … We slagen erin de schade beperkt te houden. We testen de hydroliek van de tussenkar, door een Camebridgerol te heffen, en eindigen naar goede gewoonte met nazorg.
Vóór dag en dauw worden op dag vier de paarden ontwormd. In de stal treffen we het hele gezelschap. Elk krijgt z’n dosis. Vriendelijk aangeboden door één van de cursisten. Belangrijk is het paard voldoende ruimte te geven. Zelf rustig zijn, niet te veel begrenzen, en ten allen tijde proberen te vermijden dat het een nare ervaring wordt. Dat kan je in de toekomst een hoop ellende besparen.
Hoe meer zielen hoe meer vreugd. Caroline wordt geïntroduceerd. Een driespan om mest uit te rijden en te ploegen. Inladen gebeurt handmatig. Sterke kerels genoeg. Algauw vliegt de mest langs alle kanten. Op één of andere manier geraakt de kar toch vol. De mestkar is een toonbeeld van eenvoud en functionaliteit. Door de wielen wordt een ketting aangedreven die de mest naar achter schuift alwaar het zich verfijnd verspreidt.
Het ploegen is andere koek. De afstelling neemt tijd in beslag. Vooral als je telkens opnieuw moet uitzoeken welke richting ook al weer vast of losdraaien was… vrouwen en techniek ! Maar dat geeft niet. Goed om het eens te doen, en om precies te weten welk onderdeel waar voor dient.
De paarden doen dwars. Ze zitten elkaar te ambeteren en willen niet trekken. Een precaire situatie, maar voor ons enigszins een goede zaak om ook met verzet te maken te krijgen. Alleen maar met de doorgaans volgzame Easter werken zou een vertekend beeld geven. Het is van cruciaal belang om nu door te gaan, ondanks de middagpauze. Opgeven zou hen voorgoed verpesten. De ploeg wordt naar huis gebracht, en een triltand aangehangen. Baantjes trekken. Werken/vermoeidheid maakt hen rustig. Ze luisteren beter en het trippelen van Felix versloomt. De brand is geblust.
Bij de paarden, buiten, eten we onze boterhammen op. Dan wordt de ploeg weer aangekoppeld. Deze keer lukt het. Met behoorlijk resultaat zelfs.
De paarden terug naar de stal brengen en alles wat daarbij komt kijken, begint goed te gaan. Met drie paarden hebben we bovendien elk onze bezigheid.
De volgende week is er één van spijt. Spijt dat het einde nadert. We eindigen in schoonheid. Uitleg over hoe de bodem in elkaar zit en de impact van druk/gewicht verdeling, krijgen we buiten in de zon.
We halen Easter voor het laatst, en tuigen haar in geen tijd op. Ik kan me het ongemak van die eerste keer in de wei niet meer voorstellen. Ze hoort er nu bij. Eén van ons. Gewoon een beetje groter.
Op vraag van, gaan we werken met kleine handmatige werktuigen. Ruggen trekken (“kan dat wat rechter a.u.b.!”), ploegen met één schaar (“nog een rondje van het huis!”), enz.
Maar ook hieraan komt een einde. Jammer genoeg. Met pijn in het hart en de stille hoop dat er toch nog ooit een vervolg komt, nemen we afscheid. De basis is gelegd. Wat hebben we veel geleerd en honger naar meer…
Met dank aan Hans en de trekpaarden!
Fien Deschacht
Trekpaardencursus – Najaar 2010
In samenwerking met Hans Renders van ‘Den Blinker’ organiseren we dit najaar opnieuw een 5-daagse trekpaardencursus in Dranouter. Het gaat om een programma waarin de volledige basis van het werken met trekpaarden aan bod komt. Er is geen voorkennis vereist, maar enige vertrouwdheid met paarden (of in elk geval geen angst voor paarden) is wel wenselijk.
Data:
Vrijdag 1 oktober & Zaterdag 2 oktober
Vrijdag 8 oktober & Zaterdag 9 oktober
Vrijdag 15 oktober
Locatie:
Den Blinker - Hillestraat 2 - 8951 Dranouter
Cursusbijdrage:
125 € / 65 € voor huidige Landwijzer-cursisten.
Maaltijden en overnachting zijn NIET inbegrepen.
Inschrijven:
Er kunnen maximaal 8 deelnemers de cursus volgen.
Voor inschrijving: aanmelden via 03/281 56 00 of
De inschrijving wordt definitief door storting van het cursusgeld op reknr. 523-0801320-78 van Landwijzer vzw met vermelding van: “naam + trekpaarden najaar 2010”.
Groeiend risico op aanwezigheid van GGO's in composteerbare verpakkingen
Sinds een aantal jaren is er een sterk groeiende markt voor verpakkingen uit natuurlijke materialen die composteerbaar zijn. Er bestaan soorten die enkel geschikt zijn voor een industriëel composteringsproces (bij hoge temperatuur en luchtvochtigheid), en andere die ook verteren in een huishoudelijk composteringsproces (bij lage temperaturen), zij het langzamer.
Vooral producenten van milieuvriendelijke producten -waaronder biologische voedingsmiddelen- doen inspanningen om deze milieuvriendelijke verpakkingen te gebruiken. Ook grootdistributeurs proberen op deze manier bij te dragen aan minder (schadelijk) afval. De groeiverwachtingen voor het gebruik van deze verpakkingen zijn zéér groot.
Maïszetmeel is momenteel een veel gebruikte grondstof voor deze verpakkingen. Ook aardappelzetmeel kan als grondstof worden aangewend. Van beide gewassen bestaan GGO-variëteiten waarvan de teelt in de EU is toegestaan. Sinds kort is ook de GGO-teelt van maïs mogelijk. Hoewel de bio-consument over het algemeen geen GGO’s in z’n voeding wenst, heeft hij doorgaans weinig of geen besef van het gebruik van GGO-grondstoffen in composteerbare verpakkingen. Ook de verpakkingsindustrie en bio-verwerkers & -distributeurs staan hier niet altijd bij stil. Momenteel verzamelen we vanuit Landwijzer informatie over deze kwestie zodat we binnen de bio-sector aandacht kunnen vragen voor de paradox die ontstaat wanneer ‘milieuvriendelijke’ verpakkingen, gemaakt van GGO’s, worden aangewend voor biologische voeding. Ook stellen we vragen bij de mogelijke impact van deze verpakkingen op de kwaliteit van de compost.
Geert Iserbyt
Cursus brood bakken in de houtoven - 2010
Ambachtelijke verwerking van inlandse biologische tarwe op de hoeve
In samenwerking met De Zonnekeuken (Peter Vandermeersch) en De Zaaier (Diederik Steyaert) organiseren we dit jaar opnieuw een cursus brood bakken in de houtoven op de hoeve. We maken gebruik van vers gemalen inlandse bio-tarwe en natuurlijke rijsmiddelen. De cursus is gespreid over 2 dagen; zo geven we het deeg ’s nachts de tijd om rustig het fermentatie-proces door te maken. Tussen de bewerkingen door verdiepen we ons in de achtergronden van de biologische graanteelt, het maalproces, de houtoven en de ambachtelijke broodbereiding. Aan het eind gaat elke deelnemer met 2 broden naar huis.
Met deze cursus willen we de productie en verkoop van regionaal, ambachtelijk houtoven-hoevebrood met bio-bakgraan van eigen bodem nieuw leven inblazen. We sluiten daarmee aan bij de groeiende beweging van boeren-bakkers in het buitenland en regionale korte-keten initiatieven zoals de Zeeuwse Vlegel (NL) en Agribio (Wallonië). We mikken dus niet zozeer op mensen die voor eigen gebruik brood willen leren bakken, maar vooral op diegenen die plannen hebben om (al dan niet kleinschalig) houtovenbrood te bakken en te vermarkten.
We kiezen bij dit bakproces voor natuurlijke rijsmiddelen (zuurdesem, honing-zout-rijsmiddel of Backferment-direkt), die het deeg niet enkel volume geven, maar ook een melkzure fermentatie teweeg brengen, waardoor de smaak, de structuur en de verteerbaarheid van het brood beter zijn en ook de volle korrel kan benut worden.
Wanneer?
Van woensdag 7 juli, 14.00 u tot donderdag 8 juli, 17.00 u
Met eenvoudige overnachtingsmogelijkheid in eigen tent of op de zolder van de schuur.
Waar?
De Zaaier (kleinschalig gemengd bio-bedrijf) - Diederik Steyaert - Korte Akkerstraat 2 - 8020 Ruddervoorde
Cursusbijdrage:
75 € (2 broodmaaltijden inbegrepen: avondmaal woensdag & middagmaal donderdag)
Huidige Landwijzer-cursisten betalen 35 €.
Inschrijven:
Er kunnen maximaal 10 mensen deelnemen. De inschrijving verloopt in volgorde van aanmelding. Meld je zo snel mogelijk (uiterlijk 15/06) aan via of 03 281 56 00. Je bekomt dan de verdere informatie om je inschrijving definitief te maken.
Aankondigingen
Opendeurdag in de moestuin en het bos van 'Het Blauw Kasteel'
Een eeuwenoud kasteeldomein van ruim 35ha dat sinds enkele jaren in ere wordt hersteld. Er worden op biologische wijze groenten, fruit, kruiden, bloemen en schapen geteeld.
Waar?
Blauw Kasteel - Schaperstraat 4 - 9860 Scheldewindeke
Wanneer?
zondag 6 juni van 14.00 uur t/m 18.00 uur
Info:
Greet De Kegel via of 0488/36 17 96
www.blauwkasteel.be
Uitnodiging voor studiedag "Biologische landbouw, partner voor biodiversiteit!"
Waar?
PIBO-Campus - Sint-Truidersteenweg 323 - 3700 Tongeren
Wanneer?
Op 11 juni 2010 van 9.30 - 15.00 uur
Op de middag wordt een lunch aangeboden.
Inschrijven:
Om praktische redenen vragen we uw deelname aan de studiedag en de broodjesmaaltijd te bevestigen. Dit kan door de antwoordstrook in te vullen en op te sturen naar BioForum, t.a.v. Danny Cabus, Quellinstraat 42, 2018 Antwerpen of te faxen op nummer 03/286 92 79.
U kan ook een bericht met dezelfde gegevens mailen naar .
Uitnodiging Open Dag bij Loverendale-Ter Linde
Met rondleidingen en proeverijen.
Waar?
Biologisch-dynamische boerderij Ter Linde - Oranjezonweg 1 / Lijdijkweg 1 - 4356 EH Oostkapelle - Nederland
Wanneer?
Zondag 13 juni van 10.00 tot 16.00 uur
Te Koop te Galmaarden
Kleine hoeve + verbouwde schuur, bruikbaar als 2 gezinswoningen voor gemeenschappelijk wonen of co-housing met 4 slaapkamers per eenheid (+ bijgebouw eventueel nog om te vormen naar bewoonbare oppervlakte).
In de tuin wordt al 25 jaar biologisch geteeld; deze is nu omgevormd tot grasplein. Volledige oppervlakte +/- 15 are. Aangrenzend kan nog een weide gebruikt worden; dit is te bespreken. Station en dorpskern op 1 km.
Contact:
Paul Stragier - Werfstraat 50A - 1570 Galmaarden
E-mail:
Telefoon: 054/58 98 51 of 0472/56 00 91
Vacature
JOMI vzw zoekt 1 werkbegeleider sociale werkplaats (M/V) (Sint-Niklaas)
De werkbegeleider begeleidt doelgroepwerknemers in hun arbeidssituatie zowel technisch, sociaal als pedagogisch. Hij/zij heeft aandacht voor het functioneren van iedere werknemer in het team. Hij/zij is verantwoordelijk voor het bereiken van het resultaat. Voor problemen buiten de werkkring heeft hij een doorverwijsfunctie naar andere instanties. Hij/zij motiveert zijn ploeg, brengt hun de juiste arbeidsattitudes en technische vaardigheden bij .Hij/zij verantwoordelijk voor de bio groenteteelt, en het correct uitvoeren van het groenonderhoud bij diverse klanten.
Solliciteren: E-mail met CV t.a.v Dhr. Nevejans - Email:
|
