|
Ik dacht wel, dat zij komen zou
lang voor het iemand wist,
en hebben we ons niet werkelijk
een maand of wat vergist?
Wij dachten ons de winter nog
ternauwernood voorbij
en vinden de verwachting al
rondom ons in de velden, de
verwachting van de Mei.
Jan Prins
Een bij pozen toch wel strenge winter, en een raar voorjaar … maar de lente is ondanks de vaak nog lage temperatuur voelbaar in aantocht. Op de kleinveebedrijven zijn ze ondertussen alweer gewend aan de zotte sprongen van de lammeren, maar ook in tunnel en kas is op veel plaatsen al jong leven opgedoken. Er is mest gevoerd, en bij de eerste warme dagen zullen de velden klaar liggen voor het serieuze werk.
Onze toekomstboeren trappen nu de winterse stramheid uit hun knoken, om op het veld mee “hun steke te staan”, zoals ze in de Vlaanders zeggen. Voor de meeste eerstejaars is dit het begin van een eerste volledige jaarkrans op het veld. Nu wordt voor hen daadwerkelijk ervaarbaar wat voorafgegaan is aan het oogstwerk waarmee zij afgelopen najaar hun stagetijd begonnen.
Onze tweedejaars zijn de komende weken vooral een “reizend gezelschap”. Zij zetten deze maand hun excursies verder waarmee we in maart gestart zijn. We blikken in deze nieuwsbrief trouwens terug op één van deze bedrijfsbezoeken.
In een ruimer blikveld, vanuit een stevige kennis-achtergrond, de biolandbouw waarnemen (en niet te veel in het klaslokaal moeten vertoeven !), zal zeker bijdragen tot mooie afstudeerprojecten waar de meeste tweedejaars rond deze tijd hun tanden in zetten. We wensen hen goede moed, en de voldoening die zo’n zelfvolbrachte krachttoer met zich meebrengt.
Koen Dhoore
Biobedrijfsnetwerken
Sinds geruime tijd leeft bij Landwijzer het verlangen om niet alleen (min of meer) nieuwe, (min of meer) jonge boeren voor te bereiden op hun instap in de biologische land- en tuinbouw, maar ook een bijdrage te leveren aan de permanente vorming van gevestigde, ervaren bioboeren.
Dat vergt natuurlijk een andere aanpak en inhoud dan wat we in de tweejarige landbouwopleiding aanbieden. Bij het Louis Bolk Instituut leerden we de aanpak van de bedrijfsnetwerken kennen. In de bedrijfsnetwerken komen boeren samen om ervaring uit te wisselen, op zoek te gaan naar bestaande kennisbronnen die nog onvoldoende bekend zijn, en vraagstukken naar voor te schuiven die nog (of nog verder) onderzocht moeten worden.
Vorig jaar dienden we met een samenwerkingsverband van drie organisaties – Bioforum, Louis Bolk Instituut en Landwijzer – een projectaanvraag in bij de Vlaamse Overheid om ook hier in Vlaanderen in enkele sectoren Biobedrijfsnetwerken op te starten. Dit project werd ondertussen goedgekeurd, en ging afgelopen najaar van start.
De werking met ervaren, gevestigde boeren past niet enkel in het kader van de voortdurende bijscholing van individuele boeren en tuinders, maar beantwoordt tevens aan een aantal uitdagingen waarmee onze biosector vandaag geconfronteerd wordt.
Na een zeer langzame groei, gespreid over enkele decennia, kenden we enkele jaren terug een korte periode waarin het aantal biobedrijven sterk toenam. Ondertussen is die groei opnieuw gestagneerd, en zijn er nog zeer weinig omschakelingen.
Voor de meeste gangbare bedrijven is de drempel zeer hoog. Landbouwbedrijven staan immers niet zomaar op zichzelf. Ze maken deel uit van een keten, met leveranciers en afnemers. Daarnaast zijn er ook de omliggende landbouwbedrijven, de sectorvakgroep waarvan men deel uitmaakt, een voorlichtingsorganisatie, een syndicale groep,… Boeren hebben beroepshalve contact met vele tientallen mensen, waarmee men vaak al een jarenlange vertrouwde band (of vertrouwensband!) heeft. Potentiële omschakelaars vrezen dat zij de meeste, zoniet alle contacten zullen moeten verbreken die men in de loop der jaren heeft opgebouwd.
Daarnaast was het in het verleden ook zo dat de pioniers van de biolandbouw hun kennis en kunde meestal helemaal in hun eentje, uit eigen ervaringen (met vallen en opstaan) hebben opgebouwd. Er was ook geen andere weg, er waren weinig of geen collega’s, er waren geen voorlichters, er waren geen praktijkcentra of onderzoeksstations. Vaak gaan gangbare boeren ervan uit dat dit vandaag nog steeds het geval is.
Biobedrijfsnetwerken kunnen naast het concrete, practische nut voor de gevestigde bioboer ook een antwoord bieden aan de koudwatervrees van gangbare boeren en tuinders die met hun hart al bij “de bio” zijn. Het is niet zo dat je vandaag alleen staat in de biosector, daar alleen je weg moet zoeken, en alleen uit eigen ervaring de nodige kennis kan opdoen.
Overigens is het ook zo dat er vandaag, in tegenstelling tot de pionierstijd, wel degelijk bio-voorlichters en praktijkonderzoekscentra zijn. Alleen loopt de “verbinding” nog niet altijd ideaal. Bioboeren vinden elkaar niet altijd om naar onderzoekscentra toe te stappen, en voor onderzoekscentra is het vaak heel moeilijk en tijdrovend uit te vissen wat nu prioritair zou moeten worden onderzocht om zoveel mogelijk bioboeren en – tuinders vooruit te helpen.
Ook daar kunnen biobedrijfsnetwerken het verschil maken, door vanuit overleg onderzoeksvragen te formuleren, en prioriteiten aan te geven.
Ondertussen zijn de eerste biobedrijfsnetwerken gestart. De biomelkveehouders kwamen de afgelopen winter al een paar keer bijeen, en gingen op bezoek in Nederland bij Jan-Dirk Vandevoordt, producent van de befaamde Remekerkaas. In mei organiseren we een praktijk-veehouderijdag op Boerderij De Zwaluw (Lovendegem) rond “Voeding en vruchtbaarheid”. Prioritaire thema’s voor de biomelkveehouders zijn: gezonde koeien, een goede melkprijs en een goed profiel van de biomelkveehouderij naar de consument toe.
Ondertussen ging ook een studiedag door met als thema “Hoe maak ik mijn thuisverkoop tot een succes”, vooral gericht naar de groententelers, en ging het bedrijfsnetwerk kleinfruit van start. De kleinfruittelers willen in het kader van de bedrijfsnetwerken graag bij elkaar korte bedrijfsbezoeken organiseren om letterlijk op het praktijkveld met elkaar ervaringen uit te wisselen.
Deze week komen ook de geitenhouders samen. Zij hebben al een soort “bedrijfsnetwerk”, maar ze willen de werking die nu nog vaak beperkt blijft tot het organiseren van voordrachten verbreden naar meer uitwisseling van eigen ervaringen en kennis.
Koen Dhoore
Bezoek aan Stichting Ommersteyn
Namiddag, 29 maart. We draaien met ons busje een ruime dreef in. Onze monden vielen open en bleven ook zo geruime tijd staan tot we kramp kregen. Onze ogen bezorgden ons een ultieme hersenbeleving zonder enige tegenstand. Dit is waar ieder mens of een boer met gezond verstand van dromen kan. Vele tientallen hectaren groen, biologisch. Het prachtige kasteel gaf ons al een zeer opgeruimd en proper gevoel maar de piramidevormige geitenstallen waren het ultieme geluk.
 Een industrieel kocht dit domein en bracht het onder in een stichting om er “iets goeds” mee te doen. De stichting omsluit 2 biologische zorgboerderijen op het Domein Dilsen-Stokkem (Rotem). Geld stinkt niet altijd, zoals men wel eens beweert. Soms is het tegendeel het geval.
Nadat boerin Bieke ons de weg naar de stal had gewezen waar we haar man Erwin konden vinden ondervonden we een waaw-gevoel met een donker kantje aan: dit is niet binnen het bereik van de startende bio-boer. Alles perfect schoon en ordelijk, geen Vlaamse koterij, maar structuur. Dure stallen. Dat de dieren het in deze stal zo goed hebben, is dan weer een troost. Goede verluchting, veel licht… Alleen zag ik geen verhogingen aangebracht tegen de muur, waar geiten toch wel eens de natuurlijke behoefte aan hebben om even rustig te gaan liggen. Er heerste rust in de stal, de spierwitte Saanegeiten stonden mooi in het stro te knabbelen. 400 stuks. Een witte wolk van stil gemekker…
Daar kwam de boer aan met onze docent Wim Govaerts. Erwin kwam als een eenvoudige man over die staat voor zijn dieren. En een warm iemand, want werken met kansarmen of mensen die het even niet meer zien zitten is een grote opdracht me dunkt.
Even wat feiten en cijfers: 100 geiten per 10 ha grond, 1 bok op 25 geiten om te dekken (mooie job…), een rantsoen van grasklaver, ingekuilde gemalen tarwe, maïs, voederbieten en als bijkomend krachtvoer korrels van zonnebloemschilfers, lijnzaadschilfers en soja.
Erwin heeft met zijn geitenstapel een moeilijke tijd achter de rug. De geiten hebben, net als op een aantal andere geitenbedrijven, last gehad van paratuberculose (zie voor meer info: www.paratuberculose.nl). Erwin heeft samen met zijn collega’s strijd moeten leveren tegen de overheid om ze te mogen inenten! Nu pas, na een lang gevecht, kan hij weer genieten van een mooie groep sterk jongvee.
We mochten de bokken even bezoeken die apart zaten. De 2 oudste bokken stonden op en lieten zich maar wat graag knuffelen achter hun oren! Gevolg was dat enkele onder ons Koen moesten smeken om terug mee te mogen rijden met het busje… we stonken inderdaad uren in de wind!
 De “kleintjes” worden na één dag al gescheiden van de moeder. Gelukkig krijgen ze wel de gedroogde vorm van geitenmelk toegediend en geen synthetisch gedoe. Zo kan het dus ook. Hier mochten we niet binnen om ziektekiemen zoveel mogelijk te weren, heel begrijpelijk.
We bezochten ook de weiden en de akkers. Daarvoor betraden we een mooie lange dreef met grote eiken. Monumentaal. Daar werd je even stil van. Eefke offerde zich op om als een ’jonge geit’ over een manshoge draad te springen om op het triticaleveld stukjes grond en mest te verzamelen, inclusief wormen. Jelle hield dan een kortstondig pleidooi over de pendelworm waarbij Koen het zeer moeilijk had om een degelijke foto te nemen, gezien de enthousiaste armgebaren van Jelle.
We zakten terug af naar de stallen waar we afrondden met een kijkje in de ‘melktap’. Rapid Exit systeem. Op 1.15 u worden 400 geiten gemolken…WAAW.
Nog even de winkel zien… van de buitenkant. De boer deed hem niet meer open. Dit betreurde ik ten zeerste , want ik smachtte naar een brok verse smeuïge geitenkaas… En Koen? Die reed ons onverbiddelijk terug naar Berchem, met een wasknijper op de neus.
Fleur Van Osselaer
Teken de petitie tegen de vrije teelt van GGO's in de EU
De Europese Commissie heeft recent, voor het eerst in 12 jaar, het telen in open veld van een nieuw genetisch gemodificeerd gewas (een zetmeelaardappel van BASF) toegelaten binnen de Europese Unie !
De commissie is daarmee gezwicht voor de GGO-lobby en heeft de 60% Europeanen genegeerd die vinden dat we eerst de feiten moeten kennen voordat we voedsel kweken dat een bedreiging voor onze gezondheid, het milieu en de biodiversiteit zou kunnen vormen. Nochtans, uitgerekend dit jaar, 2010, is internationaal uitgeroepen tot het jaar van de Biodiversiteit!
Consumenten, volksgezondheids-, milieu- en landbouwgroeperingen voeren al jaren actie tegen de lichtzinnige invoering van GGO ’s in de landbouw. Ook verschillende Europese lidstaten hebben stevige weerstand geboden tegen de beslissing voor het toelaten van de vrije teelt van de BASF GGO-aardappel en Monsanto GGO-maïs. Daaronder o.a. Italië en Oostenrijk, die GGO-teelt willen verbieden, en Frankrijk, dat verder wetenschappelijk onderzoek eist.
Onlangs, in november 2009 was Percy Schmeisser op bezoek in Vlaanderen. Hij is de Canadese boer, die wereldwijd getuigt over de gevolgen van GGO-teelten. Hij weet waarover hij spreekt : sinds 1996 wordt GGO-kaalzaad op grote schaal geteeld in zijn land; momenteel is nergens nog GGO-vrij koolzaad te vinden in Canada.
Er bestaat nog steeds geen eensgezindheid over de gevolgen op lange termijn van GGO’s. De GGO-multinationals zijn uit op meer winst en niet op het welzijn van de bevolking. Zij sponsoren het wetenschappelijk onderzoek en sturen de regelgeving aan. Daarom vragen Europese burgers met aandrang naar meer onafhankelijk onderzoek, proeven en voorzorgsmaatregelen voordat GGO-gewassen in open veld worden geteeld.
Wanneer minimum 1 miljoen Europese burgers zich scharen achter een gezamenlijke oproep (petitie), kunnen zij via het "Europees Burgerinitiatief" beleidsvoorstellen indienen bij de Europese Commissie. Dit biedt de kans om een tegenwicht te vormen tov de invloed van GGO-lobby op het Europees beleid.
Teken de petitie die is opgestart door AVAAZ en steun de oproep om de open teelt van GGO’s te verbieden tot grondig onderzoek is verricht. Deze petitie zal bezorgd worden aan Dhr. Barroso van de Europese Commissie. Momenteel staat de teller al bijna op 400.000 handtekeningen (begin april 2010)!!
Stuur deze oproep ook door aan vrienden en familie: www.avaaz.org/nl/eu_health_and_biodiversity/?vl
Meer informatie:
Info & acties GGO-vrij Vlaanderen Info & acties Gentechvrij Nederland
www.ggo-vrij.be/ www.gentechvrij.nl
Aankondigingen
Studieavond PCG en De Wassende Maan
Woensdag 5 mei, 17u00, Kruishoutem-Deinze
Programma:
17u: Samenkomst op het PCG, Karreweg 6 - 9770 Kruishoutem
− Veldbezoek PCG biologische teelt onder koepel:
- Rassenproef venkel
- Effectiviteit directe inzaai / uitplanten van verschillende rassen rode biet
− Bezoek biodynamisch groentebedrijf De Wassende Maan:
De Wassende Maan, gelegen te Astene-Deinze, is gespecialiseerd in biologisch-dynamische groenteteelt en omvat op dit moment een teeltoppervlak van 3,5 ha. De grote luiken binnen de bedrijfsvoering zijn koepelteelt, openluchtteelt, weide en een beperkte kweekserre. Een groot deel van de oogst gaat rechtstreeks naar de consument via thuisverkoop en groentepakketten.
- Rondgang op het bedrijf met bezoek aan de koepels en openluchtteelten.
- Demo handzaaimachine Ebra (PCBT)
Naar aanleiding van de demonstratie van de handzaaimachine Ebra, uitgevoerd door het PCBT, kunnen ook andere zaaimachines een korte demo genieten. Bij deze een warme oproep aan de tuinders om andere types handzaaimachines mee te brengen. Wie zijn handzaaimachine meebrengt krijgt een gedeeltelijke vergoeding van zijn verplaatsingskosten voor deze studiedag. Graag een seintje indien u een handzaaimachine heeft en deze zal meebrengen op de studieavond.
21 u: Afsluiten van de studieavond op De Wassende Maan.
Een hapje en drankje zal voorzien worden.
Voor bijkomende vragen:
PCG: – Tel: 051/27 32 51
Bio-boerderij te huur in Frankrijk
Door omstandigheden zoeken de uitbaters van een kleinschalige groenten-, fruit-, bloemen- en kruidenboerderij in Frankrijk (sinds 20 jaar in bioteelt) huurders die hun levenswerk willen verderzetten.
Contacteer:
Vacatures
opstart(s)er zelfoogsttuin
In Lubbeek, temidden van bos en holle wegen, ligt een prachtig stukje grond: Het Gulden Gehucht. Het veld is 3,5 ha groot en een uitnodiging tot samenwerking, tussen mensen onderling en met de natuur. Hier startten we met een project, voorlopig gedragen door Patrick, Christine en Moniek.
Er zijn hoogstambomen aangeplant, struiken en hagen. Er lopen schapen en er staat een tunnel. Na twee jaar grasklaver starten we dit jaar op ongeveer een halve hectare fijne groenteteelt voor directe verkoop op de markt. Hiernaast ligt nog 0,5 tot 1,5 ha vrij waar we graag een zelfoogsttuin zouden zien. Wie heeft interesse dit op zich te nemen? Rond visie en samenwerking kan uitgewisseld en overlegd worden. Een zelfstandige aanpak met eigen voorstellen zijn welkom.
Contacteer:
Patrick Jacoby - 0475/29 16 69
Moniek Broekx - 0477/67 25 43 of
Seizoensarbeiders
Op het Blauw Kasteel (kasteeldomein te Scheldewindeke) worden biologische groenten, kruiden en fruit gekweekt. Voor de drukkere periodes (vanaf juni tot nov) zijn we op zoek naar seizoensarbeiders. De verloning gebeurt volgens de barema's.
Contacteer:
Greet De Kegel – 0488/36 17 96
E-mail:
Ruimte voor 2e project, aansluitend bij bio-boerderij in Frankrijk
Eindelijk zijn ze er hier uitgeraakt hoe ze kandidaten zullen selecteren voor het landbouwproject in ons dorp in samenwerking met Terre de Liens (www.terredeliens.org/spip.php?breve3200). Alle info kan je vinden in een document dat je kan opvragen bij mij (zie e-mailadres onderaan) of bij Landwijzer (). Wat niet in de tekst staat, is dat er zonder een nauwe samenwerking met ons bedrijf eigenlijk niet veel mogelijkheden zijn (geen voorzieningen op het veld [élektriciteit,...] en geen gebouwen voor professionele doeleinden in het lot beschikbaar). Wij hebben die wel ter beschikking, ook voor een samenwerking, die dan weliswaar aansluit bij wat we reeds begonnen zijn.
De tijdslimiet is heel kort (dossiers moeten voor 23 april ingediend zijn via mail). En voor iemand een dossier indient zou hij/zij toch eens ter plaatse geweest moeten zijn, denk ik. Wie interesse heeft, kan mij steeds contacteren op het nummer
00 33 5 55 65 68 57 (vaste telefoon, best 's avonds dus). Ik moet er wel bijzeggen dat er al een serieuze kandidaat is, en dat de kansen dus beperkt zijn.
Filip CLAES
Le Bourg
23110 Chambonchard
Tél ++ 33 (0)5 55 65 68 57
|
