September, laatste lach op aard,
dit is mijn liefste uur,
het blozend ooft, de bloemengaard,
het ongebluste vuur.
Het weten dat het zomer is
geweest en altoos blijft
omdat voor wie een dromer is
het schoonst en rijpst beklijft.

C.J.Kelk

Voor wie een dromer is beklijft het schoonste. Ik weet het wel, “dromers” staan niet altijd overal in hoog aanzien. Het begrip dromer heeft in deze (te?) nuchtere tijden een rare bijklank, en het wordt je zelden als een compliment toegestuurd.

Maar is het niet aan deze dromers dat onze saaie, koele, rare (ook allemaal synoniemen van “nuchtere”) tijd zo’n hartsgrondig gemis voelt? Cornelis Jan Kelk heeft dat goed gezien, en zo kan je dromers ook bekijken: mensen die de warme vonk van het allereerste begin – het ongebluste vuur – en de innerlijke rijping vasthouden, ook als ze met hun droom de winter ingaan.

En dan besef je plotseling dat het in de eerste plaats de droom is die ons drijft. Dit is wat de pioniers van de bio-landbouw waargemaakt hebben en doorgegeven, dit is wat telkens nieuwe bio-boerderijen laat ontstaan, en bestaande laat voortbestaan. Zonder droom was er van de hele bio-beweging, die eindeloos veel verder en dieper gaat dan een productietechniek, niet eens sprake geweest.

Landwijzer heeft het genoegen vaak met dromers te mogen meewerken aan het steeds opnieuw realiseren van een zomer-warm ideaal. Dat bestuur, team en docentengroep zelf niet gespeend zijn van dromers, zal daar vermoedelijk wel iets mee te maken hebben.

Op en top dromer zijn belet de Landwijzer-afgestudeerden, de boeren bij wie ze in de leer zijn geweest of die we in de bedrijfsnetwerken ontmoeten, niet om “gedroomde” bio-boerderijen uit te bouwen.

September, liefste uur van de dromers, is voor Landwijzer dan ook een bijzondere tijd. Welkom aan de dromers met het vuur van het allereerste begin, en opnieuw welkom aan de dromers met wie we al een eindweegs zijn gegaan, en bij wie al heel wat gerijpt is. Welkom, dromers, en die bijnaam is heel nadrukkelijk als een compliment bedoeld. Dat het schoonste en rijpste mag beklijven!

Koen Dhoore

Nieuws van de Biobedrijfsnetwerken

In 2009 sloegen drie organisaties de handen in elkaar om in de diverse sectoren van de biologische land- en tuinbouw Biobedrijfsnetwerken uit de grond te stampen. De Vlaamse Overheid zag meteen wat de bijdrage kon zijn van een dergelijk initiatief voor het Strategisch Plan Biologische Landbouw, en zorgt, nu al voor het tweede jaar op rij, voor financiële ondersteuning van dit project.

In de Biobedrijfsnetwerken komen boeren en tuinders bijeen met een drievoudig doel: uitwisselen van ervaringen, ontsluiten van onderzoekskennis en aansturen van het praktijkonderzoek.
In een eerste fase gingen we van start met melkveehouders, geitenhouders, kleinfruittelers en groententelers, sedert dit jaar zijn ook beginnende bedrijfsnetwerken actief voor de sectoren vleesvee en pluimvee.
In juni vond een “open stuurgroep” plaats waarvoor breed werd uitgenodigd onder boeren, onderzoekers en voorlichters, en waarin we terug- en vooruitblikten.

***

Gezien het drievoudige doel bestaat de rol van de Biobedrijfsnetwerken er vooral in te “verbinden” en via korte lijnen allerlei mensen en informatie met elkaar in contact te brengen. Met de Biobedrijfsnetwerken realiseren we immers de “boerderijpraktijk-poot”, zeg maar het fundament, van een veel breder biokennisnetwerk, waarin het praktijkonderzoek, toegepast wetenschappelijk onderzoek en fundamenteel wetenschappelijk onderzoek elk hun eigen plek en rol hebben. Aansturing vanuit de boerenpraktijk zorgt voor een steviger draagvlak.

De inbedding van de Biobedrijfsnetwerken in het kennisnetwerk loopt prima. Heel wat onderzoekers en voorlichters werken met de bedrijfsnetwerken samen, en dat gaat van “bereidwillige medewerking” tot een echte “trekkersrol”. CCBT, dat het bio-onderzoek van de praktijkonderzoekscentra coördineert, en NOBL, het Netwerk Onderzoek Biologische Landbouw en Voeding, betrekken de Biobedrijfsnetwerken spontaan in hun werking, en boeren geven daartoe in de netwerken ook de nodige feedback.

Daarnaast vindt sinds dit jaar ook overleg plaats met de verantwoordelijken van Bioconnect in Wageningen. Momenteel loopt een testfase waarin Vlaamse onderzoeksresultaten mee worden opgenomen in de databank van Wageningen, om op termijn te komen tot gezamenlijke publicatie van Biokennisberichten, ook in Vlaanderen alom gekend en gewaardeerd. Binnenkort vindt een volgend overleg plaats over dit initiatief.

Wat de netwerkbijeenkomsten van boeren betreft, zijn we in de meeste sectoren goed op dreef, alleen in de groentensector moet het nog wat groeien. Het is natuurlijk een werk van lange adem om in alle sectoren een boerennetwerk op de rails te krijgen, en je kan niet overal tegelijk zijn. In de stuurgroep van juni was de vraag “Hoe kom je tot een echt netwerk?” dan ook nadrukkelijk aan de orde.

Natuurlijk hebben boeren en tuinders onderling wel contact met elkaar. Je kan vanuit de omkadering signalen opvangen en vertalen, maar dat betekent nog niet dat je van een netwerk kan spreken. Je mist dan minstens nog het uitgesproken zijn en de bekrachtiging binnen een netwerk. Een netwerk opzetten wordt moeilijker naarmate de groep groter is, diverser is, of al een eigen voorgeschiedenis heeft met moeilijke ervaringen in de samenwerking.

Momenteel merken we bij de boeren een grote bereidheid om hun rol in de bedrijfsnetwerken op te pakken en voorstellen te doen, maar er staan op dit moment nog geen echte “trekkers” op. En “geografie” (of moeten we zeggen “demografie”, gezien de files in onze verkeers-mierennest) is echt een probleem om boeren bij elkaar te krijgen op één bedrijf ergens te lande.

Een netwerk begint vaak bij iemand die een heel concrete vraag of probleem heeft. Een gestructureerd bedrijfsnetwerk kan dan heel snel het uitwisselingsproces op gang brengen. Een van de aanwezige boeren op de stuurgroepvergadering gaf terecht aan dat individuele boeren vaak te weinig beseffen welke kennis ze precies missen, zolang de kennisvraag niet binnen een netwerk opduikt.

Momenteel zit er nog een soort “flessenhals” in de opvolging van de kennis- en onderzoeksvragen, omdat er geen middelen ter beschikking zijn om een of andere dringende vraag die in de netwerken opduikt, kort op de bal te beantwoorden met wat opzoekingswerk of hier en daar een gericht praktijkproefje op een boerderij. Daar moet in elk geval een oplossing voor gevonden worden. De inzet van CCBT en NOBL voor een actuele bio-onderzoeksagenda kan niet genoeg gewaardeerd worden, maar biedt alleen een oplossing op langere termijn.

We zoeken nog “trekkers” voor onze Biobedrijfsnetwerken, ook en vooral onder de boeren. Daarnaast willen we ook de stuurgroep nog wat uitbreiden. Het komende najaar wordt belangrijk om wat duidelijker het lange termijnperspectief voor de bedrijfsnetwerken uit te zetten, niet in het minst in het kader van het nieuwe Strategisch Plan voor de Biologische Landbouw dat volgend jaar van start gaat.

Aansluitend bij de stuurgroep werd o.l.v. het Louis Bolk Instituut – trekker van de bedrijfsnetwerken in Nederland - ook een workshop gehouden voor netwerkbegeleiders met als thema “Netwerking, sleutel voor innovatie- en bedrijfsontwikkeling”. Besluit van deze workshop was dat de meest dringende opdracht voor de netwerken in de eerstvolgende maanden erin bestaat een netwerk-analyse te maken voor de eigen sector. Wat staat ons te doen om te komen tot een sterke sector, en wie betrekken we daarbij?

Daar gaan we werk van maken.

Koen Dhoore, Landwijzer
An Jamart, BioForum

Een netwerkbijeenkomst bijwonen?
De Biobedrijfsnetwerken zijn uitdrukkelijk bedoeld als een forum voor gevestigde en omschakelende bioboeren. Het is geen “kennistank” waar je als toekomstige boer basiskennis kan komen sprokkelen, maar een uitwisseling waar je als deelnemer niet alleen ervaringskennis “haalt” maar ook “brengt”. Als deelnemer aan de Landwijzeropleiding kan je bij wijze van kennismaking wel een netwerkbijeenkomst bijwonen op uitnodiging en onder begeleiding van je praktijkopleider.

Landwijzer-afgestudeerden die ons laten weten dat ze een bedrijf starten, worden vanzelf uitgenodigd voor de volgende bijeenkomst van hun eigen sectornetwerk.

Aankondigingen

Levensbeschouwing en duurzaamheid – in gesprek met duurzame pioniers

Op deze dag komen een aantal pioniers in de biologische landbouw aan het woord. Met creativiteit en gedrevenheid ontwikkelen zij duurzame projecten in verschillende vormen: een zorgboerderij, scholenwerking, hoevetoerisme, vrije grond, cursussen voor een breed publiek,… Hun verhalen vormen het uitgangspunt voor gesprek over levensbeschouwing en duurzaamheid. Waaruit halen we visie en inspiratie voor onze praktijk? Waaruit putten we kracht en energie? Hoe geven we onze projecten, visies en energie door aan volgende generaties? Ook dat is duurzaamheid…

Begeleiding: Antoine De Paepe, Johan D’Hulster, Leen Verwimp en Rosalie Heens (moderator)

Wanneer:

zaterdag 10 september 2011

Waar: 

de Yurt van Papaver, Doornstraat 30 in Sint-Lievens-Esse (Herzele)

Meer info: www.kollebloem.be/index.php/papaver/25/105-levensbeschouwing-en-duurzaamheid

Start Boerinnengroep

Heel wat aanbod rond beroepsvorming in de landbouwsector is gericht op technische kennis en trekt doorgaans in hoofdzaak boeren aan. De boerinnen blijven dan meestal thuis en zorgen ervoor dat het bedrijf en het gezin blijven draaien. Maar ook boerinnen hebben nood aan beroepsontwikkeling, ontmoeting, uitwisseling en bijscholing. Want hoe verenig je als boerin de vele taken in je beroep, je gezin en je eigen ontwikkeling?

Leen Verwimp, boerin op De Kollebloem, volgde de voorbije jaren een opleiding als biografisch consulente in Nederland en biedt vanaf dit najaar (sept-dec) voor het eerst een cursus aan in Herzele (5 dagen) voor boerinnen waarin beroepsontwikkeling en persoonlijke ontwikkeling hand in hand gaan. Snel aanmelden, het aantal deelneemsters is beperkt.

Opendeurdag bij Brouwerij Cantillon – proef van biogeuze en Bio-kriek.  

Wanneer?
12 november 2011, geleid bezoek om het half uur vanaf 7u00’s morgens.

Waar?
Brouwerij Cantillon - Gheudestraat 56 - 1070 Brussel

Inschrijving:
Inkom, gidsing en degustatie naar keuze: 6 EUR p.p.

Meer info: www.cantillon.be/br/2_14

Vacatures

Een voltijdse statutaire technisch medewerker tuinbouw (m/v) voor het Provinciaal Proefcentrum voor Kleinfruit 'Pamel' (PPK Pamel) te Roosdaal.

De dienst landbouw van de provincie Vlaams-Brabant ondersteunt een duurzame land- en tuinbouw die aandacht heeft voor economische, ecologische en sociale aspecten. De dienst landbouw is gevestigd in het Provinciehuis in Leuven. In het Provinciaal Proefcentrum voor Kleinfruit 'Pamel' te Roosdaal en het Provinciaal Agrarisch Centrum 'Blauwe Stap' te Herent vindt het luik praktijkonderzoek en voorlichting plaats.

Inhoud van de job:

-          Je voert werkzaamheden in proefvelden uit (biologische teeltwijze): oogsten aardbeien, frambozen, bramen, onderhoud teelten, planten van aardbeien en verschillende andere teeltwerkzaamheden.

-          Je doet onderhoudswerkzaamheden in het centrum: groenonderhoud, maaien kanten met bosmaaier, onderhoud beplantingen, assisteren bij het maken van compost, onderhoud van machines, materialen en het gebouw.

-          Je staat mee in voor het beheer van de infrastructuur en de aansturing van de werkzaamheden op het proefveld.

Selectieprocedure: Katleen Deckers, 016-26 77 28,

Of via http://www.vlaamsbrabant.be/info/vacatures/vacature-technisch-medewerker-tuinbouw.jsp naar Provinciebestuur Vlaams-Brabant - dienst personeelsbeleid - Provincieplein 1 - 3010 Leuven of naar .

Vrijwilligers gezocht voor educatieve projecten op BD-tuinbouwbedrijf de Kollebloem

Het gaat om twee verschillende initiatieven:

Boerderijschool
De boerderijschool is een project waarbij een het 4e leerjaar van de plaatselijke lagere school gedurende een periode van een jaar met regelmaat naar een boerderij komt (iedere donderdagvoormiddag tijdens het schooljaar). In groepjes wordt er op het land meegewerkt, een eigen moestuintje onderhouden, gekookt voor klasgenootjes en genoten van het leven op het land.

Vraag
De kwaliteit van het project wordt mee bepaald door het aantal begeleiders omdat er dan in kleinere groepen gewerkt kan worden. We zijn nog op zoek naar een of twee vrijwilligers die liefst wekelijks kunnen helpen bij het begeleiden van een groepje kinderen. Afhankelijk van de beschikbare tijd en mogelijkheden, kan het gaan om het uitvoeren van een voorbereid programma, maar mensen die zin en tijd hebben om de momenten mee voor te bereiden en uit te denken zijn zeker ook welkom.

Boerderijklassen
Naast de boerderijschool biedt Papaver vzw ook boerderijklassen aan. Klassen uit het lager en het middelbaar onderwijs bezoeken voor een hele of een halve dag de boerderij en leren al doende, kijkend, proevend, luisterend,... het leven en werken op een biologisch tuinbouwbedrijf kennen.

Vraag
Ook voor dit project zijn we op zoek naar vrijwilligers die zin hebben om kinderen van verschillende leeftijden te laten kennismaken met het leven op de boerderij, het leven op het land en de keuze voor seizoensgebonden streekeigen groententeelt.
De bezoeken gaan door op vraag van de scholen (meestal op vrijdagen) en duren tussen een halve en een hele dag.

Interesse?
Contacteer Kimo Williame, Educatief medewerkster Papaver vzw, via tel. 054/24 54 53 - gsm 0472/08 94 60 of

Vrijwilligers voor proef en infostands over Fair Trade

 NBV en Vredeseilanden zoeken in het kader van een project duurzaam winkelen vrijwilligers die gedurende twee dagen proef en infostands over Fair Trade willen bemannen in Delhaize.

Op 14 en 15 oktober 2011 zullen de vrijwilligers een Fair Trade stand bemannen in 2 vestigingen in dezelfde provincie:

-          Antwerpen: Mechelen en Antwerpen (Plantijn)

-          Limburg: Hasselt en Genk (Waterschei)

-          Oost-Vlaanderen: Aalst en (Gent Watersport)

-          Vlaams-Brabant: Grimbergen en Halle

-          West Vlaanderen: Roeselare en Brugge St. Kruis.

In praktijk zullen ze op 14 oktober 3 uur in één winkel staan en op 015 oktober 3 uur in de andere winkel in dezelfde provincie.

Op de stand bieden ze proevertjes aan van biologische Fair Trade producten aan de klanten, ze geven indien mogelijk kort uitleg over Fair Trade en biolabels, maken de klanten indien nodig wegwijs in het assortiment Fair Trade producten in de winkel en nodigen de klanten uit om mee te doen aan een korte kwis.

Wat bieden we?

-        Een opleiding met achtergrondinformatie over Fair Trade en bio en training voor het standenwerk op een af te spreken moment in september in Brussel.

-        Een vrijwilligersvergoeding van ongeveer 30 euro per dag (combineerbaar met een werkloosheidsuitkering mits aanvraag).

-        Terugbetaling van de vervoersonkosten.

-        Ondersteuning van het initiatief door Delhaize.

-        Het materiaal voor de stands en ondersteuning ter plekke indien zich problemen voordoen.

Wat verwachten wij van de vrijwilligers?

-        Interesse in Fair Trade en biologische producten.

-        Vlot communiceren en mensen durven aanspreken.

-        Beschikbaar zijn op vrijdag 14 oktober tussen 13 en 20 uur én op zaterdag 15 oktober tussen 9 en 18 uur en zich kunnen verplaatsen naar twee verschillenden locaties in één provincie.

-        Bereid zijn een opleiding te volgen in Brussel in de loop van september 2011.

Interesse?
Stuur dan een mailtje met een korte motivatie en je persoonlijke gegevens (naam, adres, telefoon, e-mailadres, geboortedatum) naar .