Wat is biologisch-dynamische landbouw?

Vanuit onze nauwe betrokkenheid bij de impuls van de biologisch-dynamische landbouw onderhouden we actieve contacten met de Nederlandse BD-vereniging en Stichting Demeter die ook in Vlaanderen de BD-beweging ondersteunen. We treden op als plaatselijk steunpunt. We organiseren jaarlijks in het vroege voorjaar de BD-winterconferentie en werken mee aan het innovatieve project BD-beroepsontwikkeling van de BD-vereniging, waarin coaching, intervisie en diverse vormen van verdiepende onderlinge uitwisseling onder BD-boeren wordt aangeboden en begeleid. Via de BD-vereniging houden we ook contact met de internationale BD-beweging. 

Demeter kwaliteit in beeld

Hier vind je 4 filmpjes van Stichting Demeter over biologsche dynamische landbouw.

 
 
 
 

Bron: http://www.stichtingdemeter.nl/filmpjes-biodynamische-boeren-vertellen-over-de-meerwaarde-van-demeter/

 

BD-vereniging
www.bdvereniging.nl

Stichting Demeter
www.stichtingdemeter.nl

Wat is biologisch-dynamische landbouw (BD)?

Wat betekent BD-landbouw in de praktijk?

Waarvoor staat het internationaal Demeter-label?

BD-landbouw in Vlaanderen

BD-landbouw in ontwikkeling

Verder lezen

Wat is biologisch-dynamische landbouw (BD)?

 

De biologisch-dynamische, of kortweg BD-, landbouw is de oudste biologische landbouwbeweging in Europa en ontstond reeds in 1924 in centraal Europa onder impuls van de wetenschapper-filosoof Rudolf Steiner. Bijna 80 jaar praktijkervaring heeft de BD-landbouw tot een stevig onderbouwde, kwalitatieve en duurzame teeltmethode gemaakt die wereldwijd wordt toegepast. Ook na de “Europese éénmaking” in de bio-sector (door het ontstaan van de Europese wetgeving voor de biologische landbouw, verwerking en handel tussen 1991 en 1999), is de biologisch-dynamische beweging in Europa een eigen koers blijven varen met het internationale, private ‘Demeter’-label als extra kwaliteitsgarantie bovenop de Europese bio-standaard. Het voornaamste onderscheid tussen de BD-stroming en de EU genormeerde bio-landbouw is de typische, holistische visie die aan de basis van de BD-landbouw ligt en doorwerkt in heel wat concrete teeltvoorwaarden en teeltmaatregelen die verder gaan dan wat voor de standaard biologische teelt is vereist.

Wat betekent BD-landbouw in de praktijk?

Biologisch-dynamische boeren streven naar een zoveel mogelijk grondgebonden, divers en zelfregulerend landbouw-bedrijfsorganisme met gesloten kringlopen. Ze besteden veel zorg aan het ondersteunen en harmoniseren van de levensprocessen in bodem, plant en dier. Zo werkt de BD-boer(in) aan een voor zijn/haar bedrijf specifieke ‘bedrijfsindividualiteit’. Die wordt des te krachtiger naarmate de verschillende organen van het geheel van het bedrijf op elkaar zijn afgestemd en elkaar ondersteunen. Uit decennialange ervaring en onderzoeken blijkt de BD-landbouwbedrijfsvoering tot het meest duurzame agro-ecosysteem te leiden met hoogkwalitatieve voedingsmiddelen als resultaat.

Van BD-boeren is doorgaans bekend dat ze kosmische en fijnstoffelijke invloeden benutten via de aanwending van specifieke biologisch-dynamische preparaten en/of door werkzaamheden (zaaien, planten, grondbewerkingen, oogsten) uit te voeren op tijdstippen, afhankelijk van de constellaties van sterren en planeten. Dat is slechts één facet van de BD-landbouwpraktijk, want er is veel meer waar BD-boeren aandacht aan besteden:

- BD-boeren streven naar een zoveel mogelijk gemengde bedrijfsvoering (groenteteelt, akkerbouw, veehouderij, fruitteelt en zelfs natuurbeheer binnen één bedrijfsgeheel). In ruimtelijk overvolle en agrarisch intensieve en gespecialiseerde gebieden zoals Vlaanderen is dat ideaal echter moeilijk te realiseren. Daarom trachten niet-gemengde BD-bedrijven door rechtstreekse uitwisseling van mest, voer en/of stro tussen twee of meer regionale bio- of BD-bedrijven bovenstaand ideaal op een regionaal niveau te benaderen;

- Rundveehouderij (herkauwers) vormt de basis voor de mestvoorziening op het BD-bedrijf; éénmagigen (varkens, pluimvee,…) komen hierin op de tweede plaats;

- BD-boeren besteden veel zorg aan het composteren van mest en plantaardig afval;

- Zij passen een ruime vruchtwisseling toe in akkerbouw en groententeelt met gebruik van groenbemesters en in het bijzonder vlinderbloemigen (klavers, luzerne…);

- BD-boeren streven naar de best mogelijke integratie van hun bedrijf in de plaatselijke ecologische en landschappelijke omstandigheden;

- Zij hebben aandacht voor de levensprocessen en energetische kwaliteiten in bodem, planten, dieren en landschap;

- BD-boeren kiezen voor veredeling van plant en dier met respect voor hun specifieke eigenheid en houden daarmee rekening in hun keuze voor zaadgoed of de wijze van bevruchting bij het vee;

- BD-boeren werken met behulp van kwalitatieve teeltmaatregelen aan een hoge pruductkwaliteit (afgerijpte producten, volle smaak, lange houdbaarheid,….);

- De verwerking van biologisch-dynamische grondstoffen gebeurt zonder ingrijpende en sterk kwaliteitsverminderende bewerkingen (homogeniseren, UHT,….)

- BD-boeren maken vaak werk van vernieuwende socio-economische relaties binnen en buiten hun bedrijf (landbouwgemeenschap, klantenkring, landbouw-zorgcombinatie)

Vergelijkende proeven in diverse landen hebben aangetoond dat BD-landbouw tot opmerkelijk goede resultaten leidt op vlak van bodemvruchtbaarheid (o.a. bodemleven), vruchtbaarheid bij het vee en voedingskwaliteit (houdbaarheid, smaak, coherente levenskrachten, lichtuitstraling…).

De BD-beweging stelt ook fundamentele kwalitatieve vragen op vlak van veevoeding (krachtvoergiften, afrijping van voedergewassen, bedrijfseigenheid), bemesting (bijv. het effect van rechtstreekse bemesting van planten met dierlijke producten), veredeling (in vitro vermeerdering, hybridisatie, ingrijpen op cel-niveau,…), voedingskwaliteit (effect van diepvriezen, magnetron,…) en loopt daarin meestal vooruit op de biologische landbouwbeweging.

Meer informatie over BD-landbouw: www.bdvereniging.nl/bd-landbouw/index.php

Waarvoor staat het internationaal Demeter-label?

In Europa voldoen BD-landbouwbedrijven in eerste instantie aan de Europese wetgeving voor de biologische landbouw. Daar bovenop respecteren zij de internationale “Guidelines for Bio-Dynamic agriculture, processing and trade” die recht geven op het voeren van het DEMETER-label. Deze voorwaarden zijn voor Nederland en Vlaanderen vertaald in het “DEMETER-handboek”. De BD teelt-, verwerkings- en handelsvoorwaarden zijn blijvend in ontwikkeling en verschillen niet enkel qua inhoud, maar ook qua vorm van de Europese bio-wetgeving. Ze beperken zich namelijk niet tot pure normen (geboden en verboden), maar geven ook richtlijnen en intenties weer:

- Het norm-niveaugeeft de harde extra-voorwaarden aan die moeten gehaald worden om een DEMETER-licentie te kunnen voeren. Ze lopen vaak vooruit op de geleidelijke evolutie in de EU-wetgeving.

- Het niveau van de richtlijnen geeft de streefdoelen aan die horen bij een BD-bedrijfsvoering, doch niet op elk bedrijf allemaal gehaald kunnen worden. Regelmatig schuiven er richtlijnen geheel of gedeeltelijk door naar het normniveau.

- Het niveau van de intenties verwoordt de visies en grondhoudingen die voor het betreffende onderdeel of aspect van de bedrijfsvoering bij de biologisch-dynamische aanpak horen. Elke BD-boer(in) wordt expliciet uitgenodigd om actief met deze intenties aan de slag te gaan, ze te onderzoeken en ze op zijn/haar manier in de bedrijfsvoering te integreren.

Het “DEMETER-handboek” is bijgevolg geen minimum-norm waar men als BD-boer(in) tegenaan kan leunen, maar stimuleert een blijvende ontwikkeling. Die ontwikkeling wordt tevens ondersteunend door diverse projecten met en voor de aangesloten BD-boeren waarbij onderlinge uitwisseling en stimulering centraal staan: bedrijfscoaching, intervisiegroepen en onderlinge bedrijfsbezoeken. Ook op het vlak van de toekenning van het label zelf wordt gewerkt aan een vernieuwende vorm van collegiale toetsing. Daarbij wordt de controle niet langer uitsluitend gevoerd op basis van minimumnormen door een externe controleur, maar bezoeken collega-boeren elkaar onder begeleiding van een adviseur en hanteren een transparante methodiek voor de toetsing van de kwaliteit van de bedrijfsvoering op maat van het individuele bedrijf.

Het DEMETER-label draagt de naam van de Griekse godin van de aarde en de vruchtbaarheid. Als symbool hiervan draagt zij op afbeeldingen graanhalmen in haar hand.

Het DEMETER-logo kent sinds een aantal jaren onderstaande vormgeving in kleur:

BD-landbouw in Vlaanderen

In Vlaanderen zijn er ± 12 BD-land- en tuinouwbedrijven (2010). De opvolging en ondersteuning van de Vlaamse BD-bedrijven gebeurt in samenwerking tussen de Nederlandse BD-vereniging (Dronten) en Landwijzer. De toekenning van het Demeter-label gebeurt door Stichting Demeter (Driebergen). De lijst van de Vlaamse BD- bedrijven is te verkrijgen bij Landwijzer. Landwijzer en de BD-vereniging organiseren jaarlijks in het vroege voorjaar de BD-winterconferentie. Sinds een aantal jaren gaat die door als dubbelconferentie met hetzelfde thema in Dronten (NL) op Warmonderhof en in Merksplas (VL) op Widar.

Landwijzer werkt ook actief rond BD-landbouw in het 2-jarige Leertraject biologische en BD-landbouw en biedt zo nieuwe bio-boeren de kans BD-landbouw te leren kennen.

BD-landbouw in ontwikkeling

Biologisch-dynamische landbouw is ontwikkelingslandbouw. Dat betekent dat de BD-boer(in) met zijn/haar bedrijf samen op weg gaat als zich steeds verder ontwikkelende individualiteiten. Ook de BD-teeltmethode in z’n geheel staat niet stil. In het verleden werden de BD- preparaten, de zaaikalender of andere typische BD-teelttechnieken soms receptmatig toegepast. Tegenwoordig is de eigen verbinding daarmee van de individuele BD-boer van steeds groter belang. De ontwikkeling van de eigen intuïtie en het leren aanvoelen van energieën van bodem, planten en dieren worden steeds meer geoefend. BD-boeren gaan ook steeds bewuster vragen stellen, keuzes maken en zich verbinden met hun bedrijf. Aansluitend daarop stimuleert de BD-vereniging in Nederland en Vlaanderen het gesprek en de uitwisseling tussen BD-boeren rond hun visie, hun intenties en hun ervaringen. Het project BD-beroepsontwikkeling ondersteunt zo al sinds 1996 via BD-coaching, BD-intervisie en BD-Boerenbezoek de ontwikkelingsprocessen op de BD-bedrijven. Dat gaat o.a. met behulp van individuele bedrijfscoaches, intervisiegroepen of bijeenkomsten rond collegiale toetsing. Uitgangspunt hierbij is telkens: “Als de boer(in) evolueert, evolueert het bedrijf mee”. Ook in Vlaanderen komen BD-boeren samen rond collegiale toesing.

Verder lezen

Biologisch-dynamische landbouw, voor boeren die verder willen

Brochure voor omschakelende boeren met achtergronden van de BD-landbouw en behandeling van de verschillende bedrijfstakken, teeltmaatregelen en toepassingen. Een uitgave van de Nederlandse BD-vereniging. (bestellen bij de BD-vereniging / zie links)

Houden van de Aarde

Michiel Rietveld - ISBN 9789060386446 - Uitgeverij Christofoor. Vanuit meer dan 40 jaar ervaring met BD-landbouw schetst de auteur een overzicht van de ontwikkeling van de agrarische verzorging van de aarde. Hij laat zien hoe de biologische en biologisch-dynamische landbouw wegbereiders zijn voor een mondiaal bewustzijn op het gebied van milieu en duurzaamheid. Aandacht en respect voor bodem, plant, dier en mens vormen hierbij de rode draad. (bestellen via de boekhandel)

Landbouw in Gemeenschap

Uitgave van Landwijzer. Verslag van een studiedag met Manfred Klett rond samenwerking en gemeenschapsvorming in de landbouw gezien vanuit de brede achtergronden van de biologisch-dynamische landbouw. (bestellen bij Landwijzer)

Dynamisch Perspectief - Tijdschrift

Ledenblad van de Nederlandse BD-vereniging: geeft een dynamisch beeld van de ontwikkelingen in de BD-landbouw in Nederland en Vlaanderen.

Proefnummer aanvragen is mogelijk (bij Landwijzer of BD-vereniging / zie links)