In april 2026 maakte ik van het paasreces gebruik om een buitenlandse stage te lopen op boerderij Ferme La Geneste in Frankrijk. De boerderij is opgericht door Marieke Karssen, één van de drijvende krachten achter de Nederlandse voedselbos-beweging ‘Voedsel uit het Bos’, en bezielster van de ‘voedselpodcast’. Hierin gaat ze reeds 5 seizoenen lang samen met landbouwexperts en voedselbos-pioniers op zoek naar de toekomst van voedselbossen en andere regeneratieve landbouwmethodes.
In 2022 besloot Marieke het heft in eigen handen te nemen en een no-dig market-garden en voedselbos te starten in de Périgord Noir, een streek waar de Dordogne ongestoord haar wegje kabbelt langsheen beboste heuvels, middeleeuwse dorpjes en fiere walnoot-boomgaarden.
Het bedrijf omvat een 12-tal hectare grond. Intensief en extensief beheerde delen wisselen elkaar hier af. Je vindt er een oud bos van 4 hectare, een 2-tal hectare walnoten, 1,5 hectare aangeplant voedselbos en een weide. Op een terrein van ongeveer 3 are teelt ze fijne en grovere groenten en kruiden die rechtstreeks of verwerkt worden verkocht op de markt van Saint-Cyprien. Ook zijn er een aantal kippen die de boeren voorzien van eitjes. Ander vee ziet Marieke niet echt zitten, maar ze droomt ervan om ooit een ezel te hebben.
Marieke is een heel drukke vogel. Tussen al het tuinwerk door is ze steeds in de weer met het opnemen van voedselboscasts, online cursussen geven of gasten ontvangen en rondleiden. Hierdoor kreeg ik veel verantwoordelijkheid en beslissingsvrijheid om taken te organiseren. Ik werd gevraagd om zelf bedden in te zaaien met kruiden, mocht uitzoeken hoe ik efficiënt een bed aardappelen pootte, en hielp mee met het bedenken van een aantal ‘syntropische’ bedden. De hoge mate van zelfstandigheid zorgde ervoor dat ik werd uitgedaagd om actief na te denken, fouten te maken en daaruit te leren. Het contrasteert met andere stagebedrijven waar je soms – droog – verteld wordt wat en hoe iets te doen. De ruimte die je krijgt om fouten te maken kan paradoxaal genoeg meer vertrouwen creëren en versterkt onze leercurve, zeker binnen de landbouw.
Naast meer praktische en technische leermomenten bracht de buitenlandse stage me ook andere zaken bij. Ik zag onder andere hoe walnoten ambachtelijk werden geperst tot olie bij een oude traditionele molen, verkocht sla op de markt, en probeerde nieuwsgierige kinderen bij te leren over plantjes. Door de onafgebroken aanwezigheid kreeg ik meer inzicht in hoe het dagdagelijkse werk zich uitrolt en verweeft doorheen het leven op een bedrijf. Een langdurige ervaring zoals deze, op een Franse boerderij dan nog, openbaarde nog maar eens de rijkdom en variatie dat het boerenleven in zich kan dragen.
De boerderij Ferme La Geneste en haar specifieke combinatie van groenten en voedselbos, educatie en toerisme is vanwege die diversificatie een ware inspiratie geweest. Het landschap van ecologische boeren is zo divers en talrijk, en de richtingen die wij, als Landwijzer-cursisten, kunnen uitgaan des te groter. Dit kan bij tijde overweldigend zijn, maar elke stageplek geeft een nieuw inzicht en in wat ons ligt, waarin we kunnen groeien en waarin we willen snoeien ;). De keuzes die we als boer-ondernemer (– in – spe) kunnen, mogen en moeten maken, leiden elk op hun beurt een nieuw pad in dat ons bij ons eigen bedrijf zal brengen. Elke (toekomstige) boerderij wordt zo een unieke afspiegeling van ons traject, van onze eigenheid, en onze verlangens. Elke stageplek brengt ons zo een stapje dichter bij het realiseren van onze droom.
Tekst Bavo De Tremerie- juni 2026
Foto's: Bavo De Tremerie
Bavo zit in het tweede jaar van de beroepsopleiding biologische en biodynamische landbouw in Gent . Meer info over de opleiding vind je hier.