Wanneer de dagen op hun langste zijn, sta ik met Jarno op de kuil. Hier hebben Tijs en de loonwerkers vandaag eindeloze ladingen aangevoerd in opraapwagens waar een klein huis in past. De tonnen gras voor de winter hebben we met verzwaarde tractors aangeduwd, en aan de randen met de riek. De machines zijn weg, de loonwerkers ook, alleen Jarno en ik vullen nog putten in de berg gras op (met gras). Het is twee uur 's nachts, en dit is de langste werkdag van mijn leven.
Op De Vaerendriesch melk ik met boer Jarno, zet ik weiden op met collega-stagiaire Dorkas, slijp ik kapotte banden door met elektromechanicus Tijs, en schuif ik 's avonds aan met de familie als Valerie of Inez gekookt heeft. Ik geef kalveren meel en leg stieren aan het zeel, ik strooi stallen en laad hooi. Als de koeien gaan kalven, sta ik 's nachts op en doe ik een ronde langs de dampende dieren op de weide (en kom occasioneel andere slaapwandelaars tegen, zoals Claire). En als de kuil toe moet, doe ik een shift van negentien uur, zoals nu. We praten terwijl we de laatste zandzakjes op hun plaats leggen. "Ge zijt een theoreet he," zegt Jarno
De Vandepoels boeren al generaties lang op deze boerderij. Jarno heeft verteld over zijn kindertijd, maar je kan hier ook zelf zien hoe de volgende generatie boeren opgroeit. Zijn zoontje, net in de eerste kleuterklas, rijdt mee met de tractor en weet welke kalfjes eerst melk moeten krijgen. En op elk vrij moment klimmen de broers L. en M. over de muur van hun achtertuin en komen ze meedoen op de boerderij. L. is dertien en heeft een eigen kudde schapen. M. wordt binnenkort zestien en zal zo snel hij een afspraak kan krijgen zijn rijbewijs halen. Nu rijdt hij op het bedrijf al rond met elke tractor en machine die er te vinden is. En kent alle tractoren en machines die er niet staan. Dát is hier de standaard van praktische vaardigheden, en dus ben ik een theoreet, nachtelijke zandzakjes ten spijt.
Vanaf dag één voel ik mij op De Vaerendriesch een volledig welkome curiositeit. Een curiositeit ben je wel, als Brusselaar in deze boerderij die tegelijk heel bio en best conventioneel is. Conventioneel, want met diepe wortels op deze plaats en in de boerengemeenschap. Dit is geen CSA: hoge stal, grote kudde, veel machines, lange keten afzet voor het leeuwendeel van de melk. Maar vader Luc verkoopt wel vlees, melk, ijs en andere producten in het hoevewinkeltje. Jarno gelooft in de kracht van gras om robuuste dieren te voeden. Die dieren zijn dubbeldoelkoeien, net als de koeien die honderd jaar geleden in ons land rondliepen: West-Vlaams rood, maar vooral Belgisch witblauw, kortweg "mixtes". Een van de hoogtepunten van het jaar is de rondgang, waarbij toegewijde fokkers op bezoek gaan bij boerderijen in heel België die met de mixtes kweken, op zoek naar de beste stiermoeders voor de volgende generatie.
Mijn beeld van een dag op De Vaerendriesch, dat is op de wei staan met Jarno en Dorkas, en in mijn laatste maanden, Noa. Lange en volle dagen op De Vaerendriesch: het werk moet gebeuren, elke dag, en dan goed slapen. Ik heb hier nooit druk ervaren. Gestaag en zonder haast, zo houden we het vol. En zo ben ik dus een heel jaar op De Vaerendriesch gebleven: van januari tot januari. Of Jarno mij nog altijd als een theoreet ziet, heb ik niet meer gevraagd. Ik ga er eigenlijk van uit van wel. Maar ik voel het verschil, en ik wens elke stadsmens toe om op een plaats als deze te komen leren.
Tekst David Knapen- februari 2026
Foto's: David Knapen & Claire Vandenameele
David zit in het derde jaar van de beroepsopleiding biologische en biodynamische landbouw in Gent. Voor meer info over de opleiding, neem een kijkje op https://www.landwijzer.be/beroepsopleiding